بیکاری، تراژدی دنباله داری که روز به روز غم انگیزتر از گذشته می شود و هرچه به تعداد فارغ التحصیلان دانشگاهی افزوده می شود این تراژدی اشک آورتر می شود، چرا که جوانانی چند سال از زندگی خود را در رشته ای تحصیل کرده اند که هیچ بازار کاری برای آن وجود ندارد.
یکی از مهمترین مسائلی که در دهه اخیر برای خانواده ها به وجود آمده، بحران بیکاری جوانان و به ویژه فارغ التحصیلان دانشگاهی است.
هرچند دولت های گذشته با انجام برخی اقداماتی در تلاش بودند تا از این بحران گذر کنند اما نتوانستند در زمینه مهار نرخ بیکاری جوانان به ویژه تحصیل کرده های دانشگاهی موفق باشند.
به رغم افزایش چشمگیر شمار جوانان و فارغ التحصیلان دانشگاه ها، نرخ اشتغال خالص جوانان در سال های ۱۳۹۳-۱۳۸۵ همواره منفی است.
گزارش مجلس شورای اسلامی با اشاره به ناتوانی بازار کار ایران در ایجاد کار پیش بینی کرده است که نرخ بیکاری ایران در سال ۱۴۰۰ در بهترین حالت به حدود ۱۶ درصد و در بدترین حالت به بیش از ۱۸ درصد خواهد رسید.
در گزارش مجلس شورای اسلامی آمده است؛ در سال ۱۳۹۲ از مجموع ۱۲ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر جمعیت جوان ایران ۱۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر تحصیلکرده دانشگاه ها بوده اند همچنین میزان اشتغال جوانان ایران که در سال ۱۳۸۴ حدود ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بوده در سال ۱۳۹۳ به ۲ میلیون و ۲۶۰ هزار نفر سقوط کرده است.
بر اساس گزارش مجلس شورای اسلامی هم اکنون تنها ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار جوان بیکار و بویژه جوانان فارغ التحصیل بیکار در کشور وجود دارد که به تعبیر نمایندگان مجلس به “بحرانی بزرگ برای حاکمیت” جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده اند.
از مجموع ۲٫۶ تا ۳ میلیون بیکار کشور، ۱٫۷ تا حدود ۲٫۲ میلیون نفر در سنین ۱۵ تا ۲۹ سال قرار داشته اند. به عبارت دیگر، کشور در ۸ سال گذشته در پیک تقاضای کارجویان برای کار قرار داشته و طبق گفته کارشناسان، فشار تقاضا برای ورود به بازار کار تا حداقل نیمه دهه ۹۰ نیز ادامه خواهد یافت.
*بحرانی که تنها مختص ایران و ایرانیان نیست
امروزه بیکاری بیش از پیش به عنوان چشمگیرترین نشانه عدم توسعه در کشورهای جهان سوم به شمار می آید.
اما کمبود کار و بحرانی که هم اکنون در کشور وجود دارد قطع یقین تنها مختص ایران نیست چرا که بررسی جدیدترین وضعیت نرخ بیکاری در کشورهای منطقه آسیا، اروپا و آمریکا نشان می دهد وضعیت بازار کار در برخی مناطق آسیای جنوب شرقی مانند ژاپن با ۳.۱ درصد، هنگ کنگ ۳.۳ درصد، مالزی ۳.۲ درصد، سنگاپور ۲ درصد، کره جنوبی ۳.۱ درصد و تایلند نیز با ۹ صدم درصد به مراتب از قاره اروپا بهتر است.
براساس آخرین اعلام، بیکاری در منطقه یورو ۱۰.۷ درصد، یونان ۲۴.۶ درصد و اسپانیا نیز ۲۱.۶ درصد است. نرخ بیکاری در آمریکا ۵ درصد، چین ۴.۱ درصد، بریتانیا ۵.۳ درصد، اتریش ۵.۶ درصد، بلژیک ۸.۷ درصد و در کشور آلمان نیز ۶.۳ درصد برآورد شده است. از سویی بیکاری در آفریقای جنوبی ۲۵.۵ درصد و در ترکیه نیز ۱۰.۳ درصد است.
*ورود طرحی نو برای مقابله با بیکاری
با توجه به نرخ بیکاری در کشورهای جهان سوم و همچنین در ایران توجه به این مسئله از اهمیت ویژه ای برخوردار است و نیاز به رسیدن به یک راهکار جهت کاهش این معضل در ایران بسیار ضروری است حال وزیر کار از طرحی نو برای ریشه کن کردن این مشکل در جامعه می گوید.
علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اعلام مصوبه جدید دولت درباره جذب نیرو در شرکتها و اعمال بخشودگی مالیاتی، گفت: اشتغال بزرگ بزودی روی نمیدهد.
وی افزود: موضوع اشتغال و حمایت از آن مورد تاکید دولت قرار دارد و برنامه ریزی ها بر اساس برش استانی، منطقه ای و محلی در نظر گرفته شده که برای سال آینده در سطح محلی و زنجیره ای کردن خوشه های صنعتی تحول ایجاد خواهد کرد.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهارداشت: با تصویب هیئت دولت، شرکت هایی که به تایید این وزارتخانه نیروی بیشتری استخدام کنند از بخشودگی مالیاتی برخوردار می شوند. اشتغال بزرگ بهزودی روی نخواهد داد چون باید سرمایه گذاری صورت بگیرد و به تولید برسد تا حلقه های پایین شغل ایجاد کنند.
ربیعی افزود: طرحهای فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و گردشگری از مهم ترین کانون ایجاد اشتغال هستند و اقداماتی در زمینه درمان به منظور اشتغال صورت گرفته که هنوز قطعی نشده است. دولت در نظر دارد برای سال آینده فاصله حقوق بازنشستگی کشوری را به حد قابل قبولی برساند، اگرچه بار مالی زیادی دارد ولی در مرحله اجرا قرار دارد.
وی یادآور شد: این طرح فقط برای بازنشستگان خواهد بود، چرا که از خط و مرز پایین تری در زمینه حقوق قرار نگیرند و این طرح برای سازمان تامین اجتماعی ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بار مالی خواهد داشت.
اهمیت بیکاری تا اندازه ای عبث است، که اسلام بیان می کند بیکاری در اسلام مردود است و از کار به عنوان یک امر مقدس یاد می شود که امیدواریم طرح های پیش روی دولت هرچه سریع تر به مرحله اجرایی شدن دست یابند.